سازمان جهانی بهداشت (WHO)در تعریف پروبیوتیک آورده است: پروبیوتیکها میکرو ارگانیسمهای زندهای هستند که مصرف کافی آنها سبب نمایان شدن اثرات سلامت بخش در بدن میزبان میشود. بر اساس این گزارش،باکتریهای پروبیوتیک موجود در محصولات خوراکی، نه تنها باید دارای مشخصههای عملکردی و سودمند برای سلامتی انسانها باشند بلکه باید از قابلیت ماندگاری در دستگاه گوارش هم برخوردار باشند. این ویژگیها شامل رشد و بقای ارگانیسمها در روند تولید محصول، نگهداری، و پس از مصرف حین انتقال از معده به روده است.
پروبیوتیکها بر تعادل باکتریهای مفید و مضر روده تأثیر میگذارند و این تعادل را به نفع افزایش جمعیت باکتریهای مفید تغییر میدهند، در حقیقت پروبیوتیکها از همین طریق اثرات سلامت بخش خود را در بدن انسان القا میکند.
به گزارش بهنود پرس، به نقل از روزنامه اطلاعات، مصطفی قانعی – دبیر ستاد توسعه زیست فناوری معاونت علمی در ششمین سمپوزیوم بینالمللی فدراسیون انجمنهای آسیایی باکتریهای اسید لاکتیک و چهارمین همایش بینالمللی پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند در خصوص استانداردسازی پروبیوتیکها میگوید: استقبال مردم در استفاده از محصولات پروبیوتیک رو به گسترش است واین در حالی است که اطلاع رسانی رسانهها در خصوص مزایای استفاده از این محصولات بسیار اثرگذار بوده است.
وی در مورد آگاهسازی عمومی استفاده از محصولات پروبیوتیک میافزاید: در حال حاضر شرایط به گونهای است که باید در زمینه استفاده از این محصولات فرهنگ سازی کنیم وازاستانداردها استفاده کنیم. درحال حاضر در مورد پروبیوتیکها ادعاهایی مبنی بر درمان میشود که نیاز به کاربالینی و تحقیقی دارد و برای این کار شرکتها باید هزینه کنند تا بتوانند با مطالعات بالینی این ادعاها را اثبات کنند.
این محقق یادآوری میکند: علت استقبال جهانی از محصولات پروبیوتیک این است که طی ۵۰ سال اخیر همراه با تغییراتی که در جهان رخ داده مانند تغییرات آب و هوایی تغییراتی نیز در داخل بدن افراد رخ داده است. گفتنی است که هر انسان زنده حدود یک کیلوگرم باکتری را با خود حمل میکند که این باکتریها نه تنها سیستم ایمنی بدن را تنظیم میکنند بلکه برای بدن نیز مفید هستند. در حال حاضر هم در بازار جهانی قیمت پروبیوتیکها حدود ۳۲ میلیارد دلار است که تا سال ۱۴۰۴ به ۷۰ میلیارد دلار افزایش خواهد یافت.
نقش پروبیوتیکها در درمان بیماریها
قانعی با اشاره به نقش پروبیوتیکها در درمان بیماریها میگوید: بسیاری از بیماریهایی که ما در پزشکی درمان خوبی برای آنها نداشتیم مانند بیماریهای سوءهاضمه، و اعصاب و روان مانند اضطراب و افسردگی و اختلالات خواب با کمک پروبیوتیکها بهبود پیدا میکند؛ ازاینروما باید مردم را با محصولات پروبیوتیک که ضامن سلامتی افراد هستند، آشنا کنیم.
وی با بیان این مطلب که از نظر علم پروبیوتیک در منطقه اول هستیم و در زمینه تولید محصولات پروبیوتیک هم رتبه نخست را داریم اما دانش ما در زمینه محصولات پروبیوتیک در فازهای انسان، دام و آبزیان باید رشد کند میافزاید: انسانها در گذشته با مصرف آنتیبیوتیکها به مقابله با باکتریهای روده میرفتند ولی اکنون به این نتیجه رسیدند که نباید با این خلقت الهی مبارزه کنند؛ زیرا رشد و سلامت ما به علت باکتریهای روده است.
خواص محصولات پروبیوتیک
– پروبیوتیکهاو کاهش آلرژیها: با وجود اینکه هنوز محققان به نتایج قطعی در این خصوص نرسیدهاند اما بر این باور هستند که مواد غذایی سرشار از پروبیوتیکها باعث کاهش واکنشهای آلرژیک بدن میشود. نتایج چند پژوهش که در این خصوص انجام شده است نشان میدهد خانمهای بارداری که محصولات غذایی حاوی پروبیوتیک مصرف میکنند به میزان ۳۰ درصد کمتر از دیگر خانمها بچههای آلرژیک به دنیا میآورند. در واقع کودکان این مادرها کمتر در معرض آسم، التهاب و اگزما قرار میگیرند.
– پروبیوتیکها و کمک به بدن: پروبیوتیکها به بدن کمک میکنند تا به طور طبیعی خود را سم زدایی و تمیز کند. بنابراین توصیه میشود به جای خرید ملینها و دیگر تمیز کنندههای رودهها از مواد غذایی حاوی پروبیوتیکها استفاده کنید. این ترکیبات همچنین به کمک قدرت تمیزکنندگی خود باعث کاهش اولسرهای پپتیک و بوی بد دهان میشوند.
– پروبیوتیکها و خنثی کردن اثرات منفی آنتی بیوتیکها: مصرف آنتی بیوتیکها برای درمان بیماریهای ویروسی معمولا باعث از بین رفتن باکتریهای مفید سیستم گوارشی میشود. واقعیت این است که این داروها برای از بین بردن باکتریها هستند و به این ترتیب نمیتوانند بین باکتریهای خوب و بد تفاوتی قایل شوند. به همین دلیل است که در حین مصرف آنتی بیوتیکها دچار مشکلات گوارشی یا اسهال میشوید. معمولا پزشکان به همراه آنتی بیوتیکها، مکمل پروبیوتیک نیز تجویز میکنند تا فلور روده را بازسازی کند.